«Θα είχαν σίγουρα χαθεί λιγότερες ζωές -ή ακόμη δεν θα είχαμε θρηνήσει θύματα- αν είχε γίνει έγκαιρη προειδοποίηση των κατοίκων να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους», επισημαίνει ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών του Πολυτεχνείου Κρήτης και Ακαδημαϊκός, Κωνσταντίνος Συνολάκης, στην έκθεσή του για τη φονική πυρκαγιά στην ανατολική Αττική, που κόστισε τη ζωή σε 99 ανθρώπους.
Μάλιστα, σύμφωνα με την έκθεση, «η απομάκρυνση των κατοίκων της περιοχής πεζή προς την ακτή θα μπορούσε να είχε ολοκληρωθεί κατ ελάχιστον μέσα σε 57 λεπτά μετά από έγκαιρη ειδοποίηση. Επιπλέον, προσομοιώσεις με το μοντέλο NETLOGO του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Όρεγκον (Εικόνα 1) έδειξαν ότι η πεζή εκκένωση της περιοχής προς τις ακτές το αργότερο σε 83 λεπτά θα είχε επιτευχθεί, χωρίς να κινδυνεύσει κανείς από την πυρκαγιά, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι είχε δοθεί έγκαιρη εντολή στους κατοίκους».
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με την περίληψη των συμπερασμάτων της μελέτης διεθνούς ερευνητικής ομάδας με επικεφαλής τον κ. Συνολάκη, οι Αρχές απέτυχαν να κινητοποιήσουν έγκαιρα τα πυροσβεστικά αεροσκάφη, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν προλάβει τη φωτιά πριν περάσει τη Λεωφόρο Μαραθώνος.
Προσομοίωση της εκκένωσης που δεν έγινε. Οι γαλάζιες γραμμές είναι οι κάτοικοι που έχουν ειδοποιηθεί και κατευθύνονται πεζή προς τη θάλασσα. Στην δεύτερη απεικόνιση όλοι έχουν προλάβει να σωθούν (Πηγή: Synolakis et al.)
Απέτυχαν επίσης να αξιοποιήσουν εύκολα διαθέσιμες προσομοιώσεις για την εξέλιξη της πυρκαγιάς, αν και ήταν εύκολο να αντιληφθεί κανείς ότι οι φλόγες θα έφταναν στη Μαραθώνος σε μιάμιση ώρα, δεδομένης της έντασης και της κατεύθυνσης του ανέμου.
Σημειώνεται πως τα ευρήματα της μελέτης Συνολάκη παρουσιάστηκαν την Τετάρτη σε εκδήλωση της ΝΔ για την τραγωδία του Ματιού, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού.
Απόντα αεροσκάφη
«Η πυρκαγιά της Ανατολικής Αττικής της 23ης Ιουλίου ήταν ένα ακραίο φαινόμενο που, ωστόσο, δεν δικαιολογεί την απουσία σχεδιασμού και προετοιμασίας του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας» είναι η πρώτη φράση στο κείμενο της περίληψης συμπερασμάτων.
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε προσομοιώσεις της εξάπλωσης της φωτιάς (πρόγραμμα FARSITE), οι οποίες «θα μπορούσαν και θα έπρεπε να έχουν εξετασθεί στο Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας ή ακόμη και να προϋπήρχαν ως πρότυπα μοντέλα για τη λήψη άμεσων αποφάσεων».
Σε διάφορα σενάρια μετεωρολογικών συνθηκών, οι προσομοιώσεις έδειξαν ότι η πυρκαγιά θα έφτανε στη Λεωφόρο Μαραθώνος σε περίπου μιάμιση ώρα, εξέλιξη που «θα μπορούσε άλλωστε να προβλεφθεί και χωρίς τα μοντέλα προσομοίωσης», δεδομένου ότι ο άνεμος έσπρωχνε τις φλόγες προς την ακτή.
«Η προσομοίωση διαφόρων τακτικών εναέριας αναχαίτισης του πύρινου μετώπου απέδειξε επίσης ότι ο συνδυασμός ρίψεων νερού από αεροσκάφη τύπου CL-215 και CL-415 θα μπορούσε να επιβραδύνει την εξέλιξη της φωτιά για τουλάχιστον μία ώρα, επιτρέποντας την ασφαλή απομάκρυνση όλων των κατοίκων είτε πεζή, είτε ακόμη και με αυτοκίνητα» αναφέρουν οι ερευνητές.
Οι εν λόγω προσομοιώσεις βασίστηκαν σε δύο μαθηματικά μοντέλα (Artisoc 4.0 και NETLOGO) τα οποία είχαν αναπτυχθεί από μέλη της ερευνητικής ομάδας.
Ρίψεις νερού δεν πραγματοποιήθηκαν εγκαίρως, «καθώς οι περισσότεροι πυροσβεστικοί πόροι επιχειρούσαν στο ήδη υπάρχον μέτωπο στα Γεράνεια Όρη (Κινέτα)».
«Ένα ελικόπτερο Ericksson S-64 επιχείρησε λίγες ρίψεις 45 λεπτά μετά την έναρξή της πυρκαγιάς και μόνον για 30 λεπτά, καθώς χρειάστηκε να προσγειωθεί για ανεφοδιασμό καυσίμων. Επίσης τα τρία CL-415 που εντάχθηκαν στις προσπάθειες έφτασαν στην περιοχή 1 ώρα και 45 λεπτά μετά την έναρξη της φωτιάς, αλλά λόγω των ισχυρών ανέμων και του καπνού οι ρίψεις τους αστόχησαν, και μετά σταμάτησαν να επιχειρούν. Όπως άλλωστε υπογραμμίσθηκε και αυτές οι ρίψεις θα ήταν αναποτελεσματικές, καθώς η φωτιά είχε ήδη περάσει σε μιάμιση ώρα από την εκδήλωσή της τη Λεωφόρο Μαραθώνος» επισημαίνεται στο κείμενο.
Πώς θα μπορούσε να γίνει η εκκένωση
Το μοντέλο (agent-based model Artisoc4.0) του Πανεπιστημίου Waseda της Ιαπωνίας που έλαβε υπόψιν του όλους τους παράγοντες και τις συνθήκες της περιοχής, έδειξε ότι η απομάκρυνση των κατοίκων της περιοχής πεζή προς την ακτή θα μπορούσε να είχε ολοκληρωθεί κατ ελάχιστον μέσα σε 57 λεπτά μετά από έγκαιρη ειδοποίηση. Επιπλέον, προσομοιώσεις με το μοντέλο NETLOGO του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Όρεγκον (Εικόνα 1) έδειξαν ότι η πεζή εκκένωση της περιοχής προς τις ακτές το αργότερο σε 83 λεπτά θα είχε επιτευχθεί, χωρίς να κινδυνεύσει κανείς από την πυρκαγιά, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι είχε δοθεί έγκαιρη εντολή στους κατοίκους.
Στην περίπτωση της πυρκαγιάς της 23ης Ιουλίου στο Μάτι, χαρακτηριστική είναι, σύμφωνα με την έκθεση, η λανθασμένη εκτίμηση του αρχικού μεγέθους της φωτιάς, όπως και η καθυστερημένη αξιολόγηση και αντιμετώπιση της, καθώς οι περισσότεροι πυροσβεστικοί πόροι επιχειρούσαν στο ήδη υπάρχον μέτωπο στα Γεράνεια Όρη (Κινέτα).
Επιπλέον, η έρευνα κατέδειξε ότι δεν υπάρχουν κατάλληλα σχέδια αντιμετώπισης καταστροφικών περιστατικών και εκκένωσης, ενώ σε τοπικό επίπεδο ο εν λόγω σχεδιασμός είναι επί της ουσίας ανύπαρκτος. Ασαφές και προβληματικό είναι και το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που έχουν όλοι εμπλεκόμενοι φορείς τόσο σε εθνική όσο και σε τοπική κλίμακα. Καθίσταται συνεπώς αδήριτη η ανάγκη συγκρότησης ενός νέου και ολοκληρωμένου σχεδίου για τη διαχείριση έκτακτων καταστάσεων, τόσο σε εθνικό όσο και τοπικό επίπεδο.
Επιβάλλεται επίσης η βελτίωση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων πρώτης προσβολής δασικών πυρκαγιών. Η αναβάθμιση του στόλου πυροσβεστικών αεροσκαφών, η αυξημένη ετοιμότητα ή/και εναέρια επιτήρηση από πυροσβεστικά αεροσκάφη τις ημέρες υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς, η εγκατάσταση συστήματος με βιντεοκάμερες ασφαλείας σε περιοχές υψηλού κινδύνου, καθώς και η βελτίωση της συνεργασίας και επικοινωνίας των εμπλεκόμενων φορέων, θα συμβάλλουν στην όσο το δυνατόν ταχύτερη επέμβαση για την αντιμετώπιση κάθε πυρκαγιάς στα πρώτα κρίσιμα λεπτά.
Απαραίτητος είναι όμως και ο σχεδιασμός ειδοποίησης των πολιτών, που υπάρχει ήδη σε πολλές χώρες του κόσμου.
ΝΔ: Τα ερωτήματα που εγείρει η έρευνα Συνολάκη
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της ομάδας του καθηγητή Συνολάκη, η οποία διαπιστώνει ολιγωρία και έλλειψη σχεδιασμού στην αντιμετώπιση της πυρκαγιάς στο Μάτι, η ΝΔ ζητά απαντήσεις από την κυβέρνηση σε τέσσερα ερωτήματα.
Η αξιωματική αντοπολίτευση αναγνωριζει πως η έρευνα «δεν είχε ασφαλώς στόχο να εντοπίσει, πόσο μάλλον να προσωποποιήσει τις ευθύνες για την εθνική τραγωδία, καθώς αυτό είναι έργο και αρμοδιότητα της Ελληνικής Δικαιοσύνης», διαπιστώνει όμως κενά «στα οποία οφείλει να απαντήσει η κυβέρνηση καθώς στην πολιτική δεν αρκεί να αναλαμβάνεις θεωρητικά τις ευθύνες σου, ούτε να κρύβεσαι από τα εύλογα ερωτήματα που έχουν οι πολίτες».
-Γιατί ο βαθμός επικινδυνότητας στην Ανατολική Αττική για πρόκληση πυρκαγιάς ήταν στο 4 και όχι 5, όταν ήταν γνωστό από την προηγούμενη μέρα ότι στην περιοχή θα έπνεαν δυτικοί άνεμοι 7 μποφόρ;
-Γιατί τα πυροσβεστικά αεροσκάφη έφτασαν στην περιοχή αφού η φωτιά είχε περάσει τη Λεωφόρο Μαραθώνος;
-Γιατί δεν αξιολογήθηκε εγκαίρως η βεβαιότητα ότι θα απειληθούν κατοικημένες περιοχές; Και κυρίως
-Γιατί δεν ειδοποιήθηκαν οι κάτοικοι να εκκενώσουν το Μάτι, όταν από το πόρισμα προκύπτει ότι υπήρχε χρόνος να σωθούν ακόμη και πεζή;
newpost
