Τι νέες αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, δίνει το υπουργείο Οικονομικών με μειώσεις που ξεκινούν από 5% και ξεπερνούν το 20%. Οπως φαίνεται από τους παρακάτω πίνακες, οι μειώσεις αφορούν τις περιοχές των μεσαίων περιοχών καθώς σταθερές παραμένουν οι τιμές στις πολύ φτωχές και στις πολύ πλούσιες γειτονιές.
Οπως μπορεί να δει κανείς, σε περιοχές με τιμή ζώνης από 1.000 έως 2.000 ευρώ η αντικειμενική αξία μειώνεται από 10% έως 20%.
Οι νέες αντικειμενικές αξίες των ακινήτων
Παλαιά τιμή ζώνης/τμ
Νέα τιμή ζώνης/τμ
Διαφορά %
400
400
0
450
450
0
500
500
0
550
550
0
600
600
0
650
600
-7,69
700
650
-7,14
750
700
-6,67
800
750
-6,25
850
800
-5,88
900
850
-5,56
950
900
-5,26
1000
900
-10,00
1050
900
-14,29
1100
950
-13,64
1150
950
-17,39
1200
1000
-16,67
1250
1050
-16,00
1300
1100
-15,38
1350
1150
-14,81
1400
1200
-14,29
1450
1200
-17,24
1500
1250
-16,67
1550
1250
-19,35
1600
1300
-18,75
1650
1350
-18,18
1700
1350
-20,59
1750
1400
-20,00
1800
1450
-19,44
1850
1500
-18,92
1900
1550
-18,42
1950
1600
-17,95
2000
1650
-17,50
2050
1700
-17,07
2100
1700
-19,05
2150
1750
-18,60
2200
1800
-18,18
2250
1850
-17,78
2300
1850
-19,57
2350
1900
-19,15
2400
1950
-18,75
2450
2000
-18,37
2500
2050
-18,00
2550
2100
-17,65
2600
2150
-17,31
2650
2200
-16,98
2700
2250
-16,67
2750
2300
-16,36
2800
2350
-16,07
2850
2400
-15,79
2900
2450
-15,52
2950
2500
-15,25
3000
2500
-16,67
3050
2750
-9,84
3100
2800
-9,68
3200
2900
-9,38
3250
2950
-9,23
3300
3000
-9,09
3350
3050
-8,96
3400
3100
-8,82
3450
3150
-8,70
3500
3200
-8,57
3600
3400
-5,56
3650
3450
-5,48
3700
3500
-5,41
3750
3550
-5,33
3800
3600
-5,26
3900
3700
-5,13
4000
3800
-5,00
4050
4050
0,00
4150
4150
0,00
4200
4200
0,00
4300
4300
0,00
4350
4350
0,00
4400
4400
0,00
4450
4450
0,00
4500
4500
0,00
4550
4550
0,00
4600
4600
0,00
4700
4700
0,00
4700
4750
1,06
4800
4800
0,00
4850
4850
0,00
5000
5000
0,00
5150
5150
0,00
5250
5250
0,00
5400
5400
0,00
5650
5650
0,00
5700
5700
0,00
5800
5800
0,00
6250
6250
0,00
7000
7000
0,00
8500
8500
0,00
8800
8800
0,00
Συντελεστές εμπορικότητας
Προ
Μετά
αναπροσαρμογής
αναπροσαρμογής
1,1
1
1,2
1
1,3
1,2
1,4
1,3
1,5
1,4
1,6
1,5
1,7
1,6
1,8
1,6
1,9
1,7
2
1,8
2,1
1,9
2,2
2
2,3
2
2,4
2,1
2,5
2,2
2,6
2,3
2,7
2,4
2,8
2,4
2,9
2,5
3
2,6
3,1
2,7
3,2
2,8
3,3
2,8
3,4
2,9
3,5
3
3,6
3,1
3,7
3,2
3,8
3,2
3,9
3,3
4
3,4
4,1
3,5
4,2
3,6
4,3
3,6
4,4
3,7
4,5
3,8
4,6
3,9
4,7
4
4,8
4
4,9
4,1
5
4,2
5,1
4,3
5,2
4,4
5,3
4,4
5,4
4,5
5,5
4,6
5,6
4,7
5,7
4,8
5,8
4,8
5,9
4,9
6
5
6,1
5,1
6,2
5,2
6,3
5,2
6,4
5,3
6
5,4
7
5,5
7
5,6
7
5,7
7
5,8
7
5,9
7
6
7
6
7
6,2
Με βάση την απόφαση δημιουργούνται 9 κλίμακες τιμών ζώνης σε όλη την επικράτεια σε κάθε μία από τις οποίες προβλέπονται διαφορετικά ποσοστά μείωσης των τιμών.
Η μείωση των τιμών κυμαίνεται από 5-19% ενώ μόνο στις περιοχές με τιμή ζώνης κάτω από 650 ευρώ και με τιμή ζώνης άνω των 4.050 ευρώ οι τιμές παραμένουν αμετάβλητες.
Το υπουργείο Οικονομικών δεν προχώρησε σε καμία αύξηση τιμών αν και υπάρχουν περιπτώσεις σε φθηνότερες περιοχές όπου οι εμπορικές τιμές έχουν υπερβεί τις αντικειμενικές προκειμένου να αποφευχθούν φορολογικές επιβαρύνσεις. Σημειώνεται ότι οι νέες αντικειμενικές τιμές των ακινήτων δεν επιφέρουν αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ του 2015.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών "η Υπουργική Απόφαση:
Υπογράφηκε την Τρίτη 19.1.2016, η Υπουργική Απόφαση για την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών. Η Υπουργική Απόφαση:
Εφαρμόζει την απόφαση του ΣτΕ περί αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών, με αναδρομική ισχύ από τις 21.5.2015, σε σύντομο χρονικό διάστημα από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης.
Εφαρμόζει τις νομοθετικές αποφάσεις, που έχουν ψηφιστεί από το 2007, και καμία από τις προηγούμενες κυβερνήσεις δεν είχε προχωρήσει σε εφαρμογή τους.
Διαψεύδει τις Κασσάνδρες, οι οποίες έσπευσαν να παραπληροφορήσουν για ¨αυξήσεις και νέα φορολογική επιβάρυνσή των πολιτών¨, χωρίς να έχουν δει καν τις προτάσεις των αρμόδιων επιτροπών.
Επιβεβαιώνει τις δεσμεύσεις περί καμίας αύξησης στις αντικειμενικές αξίες, εκ μέρους της Κυβέρνησης. Στις εννέα κλίμακες διαδοχικών ομάδων τιμών ζώνης που δημιουργούνται, και αφορούν όλη την επικράτεια, στις ισχύουσες τιμές από 400- 650 ευρώ, οι τιμές παραμένουν αμετάβλητες, όπως και στις τιμές από 4.050- 8.800 ευρώ. Σε όλες τις άλλες ομάδες τιμών ζώνης έχουμε μείωση των ισχυουσών τιμών από 5- 19%.
Παρά τις εισηγήσεις για αύξηση των τιμών αντικειμενικής αξίας (σε μερικές ζώνες), η πολιτική βούληση ήταν ξεκάθαρη και σταθερή για καμία αύξηση στις τιμές των αντικειμενικών αξιών.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών και οι επιτροπές που συστάθηκαν (για την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών) διεκπεραίωσαν επιτυχώς το έργο τους και σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανταποκρίθηκαν στις νομικές και κοινωνικές αναγκαιότητες.
Αλλαγές στους φόρους
Πάντως και οι νέες αντικειμενικές αξίες δεν θα αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην αγορά ακινήτων. Αντίθετα οι στρεβλώσεις διατηρούνται καθώς σε πολλές περιοχές κυρίως στα ακριβά προάστια του λεκανοπεδίου οι αντικειμενικές αξίες υπερβαίνουν τις εμπορικές τιμές έως και 50%. Όπως λένε στο υπουργείο Οικονομικών στην παρούσα φάση δεν είναι δυνατόν να απεικονίσει κάποιος την πραγματική κατάσταση της κτηματαγοράς δεδομένου ότι οι πράξεις - αγοραπωλησίες στις ακριβές περιοχές είναι ελάχιστες. Πάντως, ο αρχικός σχεδιασμός της ειδικής επιτροπής για την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών προέβλεπε τη μείωσή τους στις περιοχές με τιμή ζώνης άνω των 3.550 ευρώ κατά 20% - 30%
Σημειώνεται ότι στο πόρισμα της, η Επιτροπή για την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών στην Αθήνα δεν περιλαμβάνει τιμές για κάθε περιοχή ξεχωριστά όπως συνέβαινε στο παρελθόν αλλά η αναπροσαρμογή έγινε οριζόντια ανάλογα με τις τιμές ζώνης. Έτσι, η Αθήνα (αντίστοιχα κινήθηκαν και οι Επιτροπές σε Θεσσαλονίκη, Πειραιά και Πάτρα) χωρίστηκε σε 8 ζώνες, με βάση τις τιμές ζώνης και όχι ανά περιοχή, ως εξής:
Η αναδρομική ισχύς των νέων αντικειμενικών αξιών από τις 21 Μαίου 2015 θα υποχρεώσει τις εφορίες να επανεκκαθαρίσουν το φόρο για όλες τις κληρονομιές, γονικές παροχές, αγοραπωλησίες του δεύτερου εξαμήνου του 2015. Όπου προκύπτει μικρότερος φόρος δεν θα υπάρχει επιστροφή αλλά συμψηφισμός με μελλοντικές οφειλές, ενώ όπου προκύπτει μεγαλύτερος φόρος θα πρέπει να καταβάλλεται. Οι αλλαγές στις τιμές ζώνης των ακινήτων θα επιφέρουν αυτόματα ανάλογες προσαρμογές:
• Στον φόρο για τις μεταβιβάσεις ακινήτων που υπολογίζεται με συντελεστή 3% επί της αντικειμενικής τιμής για την αγορά πρώτης κατοικίας, οικοπέδων ή αγροτεμαχίων και γενικά τις κατοικίες με άδεια οικοδομής πριν το 2006.
• Στις κληρονομιές, γονικές παροχές και δωρεές όπου ο φόρος υπολογίζεται με συντελεστές 1% - 20% επί της αντικειμενικής τιμής και ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας και την αξία του ακινήτου.
• Στα τεκμήρια διαβίωσης που ισχύουν για τις κατοικίες και που υπολογίζονται ανάλογα με την τιμή ζώνης και το εμβαδόν του ακινήτου.
• Στο ελάχιστο ποσό ενοικίου που θα πρέπει να δηλώσει στην εφορία ο εκμισθωτής και που υπολογίζεται με συντελεστή 3,5% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου επί τα τετραγωνικά της κατοικίας.
• Στον ΦΠΑ για αγορά νεόδμητων ακινήτων -πλην της πρώτης κατοικίας- με άδεια κατασκευής από την 1η Ιανουαρίου 2006 και μετά που υπολογίζεται με συντελεστή 23% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
• Στο Τέλος Ακίνητης Περιουσίας που εισπράττουν οι δήμοι.
Συνάντηση με τον υπουργό Εργασίας, Γιώργο Κατρούγκαλο, είχαν οι εκπρόσωποι της Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Συλλόγων Παραγωγών Αγροτικών Προϊόντων Λαϊκών Αγορών, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων των αγροτών, οι οποίοι αντιδρούν στην αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών.
Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Παντελής Μόσχος, από τη συνάντηση δεν προέκυψε κάποια συμφωνία, ωστόσο, ορίστηκε νέο ραντεβού με τον κ. Κατρούγκαλο, αύριο, στις 14:30, στο υπουργείο Εργασίας.
Όπως υποστηρίζουν οι παραγωγοί, μία ενδεχόμενη αύξηση στις εισφορές τους ισοδυναμεί με αφανισμό του αγροτικού κόσμου και της πρωτογενούς παραγωγής. «Δεν λέμε ότι δεν θέλουμε να πληρώσουμε τους φόρους μας, αλλά αν στο εισόδημα με δεδομένη τη φορολογία, τις ασφαλιστικές εισφορές, αρχίζουν να προσμετρώνται τεκμήρια διαβίωσης, τότε ένας αγρότης με εισόδημα 5.000 ευρώ θα πρέπει να δίνει τα 4.000 ευρώ» τόνισε ο κ. Μόσχος.
Από νωρίς το πρωί οι παραγωγοί βρέθηκαν μπροστά στο υπουργείο Εργασίας, έστησαν μία μικρή λαϊκή αγορά και διένειμαν δωρεάν προϊόντα στους περαστικούς, ως μία συμβολική κίνηση.
Την ίδια ώρα, έξω από το υπουργείο βρίσκονται ασφαλισμένοι στο ΝΑΤ, οι οποίοι αντιδρούν στην ενοποίηση του ταμείου τους σε ένα μεγάλο ταμείο και διαδηλώνουν: «Απεργούμε ενάντια στη διάλυση της ναυτιλίας και της κοινωνίας».
Μέχρι το 2050 τα πλαστικά σκουπίδια θα έχουν ξεπεράσει σε αριθμό τα ψάρια στους ωκεανούς εκτός κι αν η παγκόσμια κοινότητα λάβει δραστικά μέτρα προς την κατεύθυνση ανακύκλωσης του υλικού, προειδοποιεί έκθεση που δημοσιοποιήθηκε χθες ενόψει της συνάντησης των πλούσιων και ισχυρών του πλανήτη στο Νταβός.
Σύμφωνα με την έρευνα οργάνωσης που προωθεί την ανακύκλωση, το 95% των πλαστικών συσκευασιών αξίας 73-110 δισεκ. ευρώ το χρόνο χάνεται για την οικονομία μετά από μία και μόνο χρήση.
Η έρευνα του Ellen MacArthur Foundation προτείνει την υιοθέτηση νέου συστήματος προκειμένου να μειωθεί η διαρροή των πλαστικών στο περιβάλλον, ειδικά στους ωκεανούς και να βρεθούν εναλλακτικές αντί του αργού πετρελαίου και τους φυσικού αερίου ως πρώτες ύλες για την παραγωγή του πλαστικού.
Κάθε χρόνο τουλάχιστον 8 τόνοι πλαστικού -παίρνουν το δρόμο για τους ωκεανούς – ποσότητα που αντιστοιχεί σε ένα απορριμματοφόρο όχημα κάθε λεπτό.
Πορεία με τα τρακτέρ από τα σημεία προσυγκέντρωσης, τη γαλακτοβιομηχανία Δωδώνη και την Ανατολή, προς το κέντρο της πόλης των Ιωαννίνων, πραγματοποιούν αγρότες και κτηνοτρόφοι του νομού, με προορισμό την Περιφέρεια Ηπείρου. Όπως υποστηρίζουν, το προωθούμενο ασφαλιστικό θα βάλει ταφόπλακα στον πρωτογενή τομέα και πιστεύουν ότι με τον αγώνα τους δεν θα περάσει.
Στην προσυγκέντρωση στη γαλακτοβιομηχανία Δωδώνη βρέθηκε, στις 10:30, ο επικεφαλής της ΛΑΕ, Παναγιώτης Λαφαζάνης, ο οποίος χαιρέτησε τις κινητοποιήσεις των αγροτοκτηνοτρόφων και δήλωσε ότι μαζί με τους συνταξιούχους, τους επαγγελματίες και όλους τους πολίτες, «θα μπλοκάρουν το αντιασφαλιστικό έκτρωμα της κυβέρνησης».
Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Λαφαζάνης ανέφερε ότι η ΛΑΕ μπαίνει μπροστά στον αγώνα και κηρύσσει μεγάλο λαϊκό συναγερμό για την επαναθεμελίωση της Ελλάδας. «Η ΛΑΕ μπαίνει μπροστά στον αγώνα για να μην περάσει το αντιασφαλιστικό έκτρωμα, να μην περάσουν τα φορολογικά μέτρα σε βάρος των αγροτών και των επαγγελματιών, για να φύγει αυτή η κυβέρνηση, για να φύγει όλο το μνημονιακό τόξο, το μνημονιακό σκηνικό.
Και αυτό θα γίνει μέσα στο 2016. Η ΛΑΕ κηρύσσει έναν μεγάλο αγωνιστικό λαϊκό συναγερμό, για να απαλλάξει τη χώρα από τα μνημόνια και το μνημονικό πολιτικό σκηνικό. Για να ξεκινήσουμε μία καινούργια πορεία, από την αρχή, επαναθεμελίωσης της Ελλάδας, σε αντιμνημονιακή προοδευτική κατεύθυνση, έξοδο από την Ευρωζώνη και εθνικό νόμισμα. Θα το πετύχουμε» είπε χαρακτηριστικά.
Στην Άρτα, αγρότες και κτηνοτρόφοι έκλεισαν την εθνική οδό Άρτας-Αθήνας, στο ύψος του Κομποτίου. Από το πρωί είχαν παρατάξει τρακτέρ, αγροτικά και άλλα γεωργικά μηχανήματα στην εθνική οδό, ενώ σε ένδειξη διαμαρτυρίας έκαψαν σανό στον δρόμο και πέταξαν γάλα.
Μπορεί τα περίπτερα να έχουν χάσει την κυρίαρχη θέση που είχαν στα πεζοδρόμια πριν ξεσπάσει την κρίση και να έχουν μειωθεί περίπου στο μισό, ο Δήμος Αθηναίων πάντως ξόδεψε περίπου 16.000 ευρώ για να βραβεύσει σχέδια αρχιτεκτόνων -προτάσεις για το πώς θα έπρεπε να είναι η μορφή τους στην Αθήνα του μέλλοντος.
Ο διαγωνισμός οργανώθηκε και ολοκληρώθηκε πέρυσι, ενώ όλα τα σχέδια, βραβευμένα και μη, θα εκτίθενται από σήμερα και έως τις 24/1 στο Γκάζι (Τεχνόπολη). Φαίνεται όμως ότι όπως τα περίπτερα προορίζονται για αγορές «του ποδαριού», η ίδια νοοτροπία χαρακτηρίζει τη διαδικασία, καθώς οι περιπτερούχοι δεν έχουν κληθεί να εκφέρουν άποψη, ενώ και ο πρόεδρος της Ενωσης Περιπτερούχων-Καπνοπωλών Θ. Μάλλιος μάς δήλωσε ότι ενημερώθηκε από εμάς (!) για την έκθεση στο Γκάζι.
Ο τρόπος λειτουργίας των περιπτέρων χαρακτηριζόταν επί δεκαετίες από αρκετή αδιαφάνεια. Δικαιούχοι θέσης περιπτέρου ήταν μετά τους πολέμους οι ανάπηροι και οι συγγενείς θυμάτων που έπεσαν στις μάχες, ενώ αργότερα προστέθηκαν και άλλες κατηγορίες. Στην πραγματικότητα, οι δικαιούχοι ενοικίαζαν το δικαίωμα που είχαν πάρει από το υπουργείο Αμυνας σε επιχειρηματίες, ενώ για τις πιο προσοδοφόρες θέσεις καταβάλλονταν και μεγάλα ποσά για «αέρα» τις εποχές της ευμάρειας. Με τη σειρά τους, πολλοί περιπτερούχοι σκαρφίζονταν χίλιους τρόπους για να αυξήσουν τα έσοδά τους, πολλαπλασιάζοντας όχι μόνο τα είδη που πωλούσαν αλλά και το χώρο που καταλάμβαναν στο πεζοδρόμιο με ψυγεία, σταντ και άλλες κατασκευές.
Ο κ. Μάλλιος παραδέχεται πως εκείνες τις εποχές λειτούργησαν όντως σε ορισμένες περιπτώσεις «κυκλώματα» δικηγόρων και χονδρεμπόρων, οι οποίοι σε συνδυασμό με σωματεία αναπήρων εξασφάλιζαν καλές θέσεις περιπτέρων σε όσους είχαν ρευστό για να πληρώσουν. «Σήμερα όμως τα πράγματα έχουν ανατραπεί», μας λέει ο πρόεδρος των περιπτερούχων: «Οι μισοί συνάδελφοι που γνώριζα πριν από το 2010 βρίσκονται πλέον εκτός περιπτέρων. Ταυτόχρονα, υπάρχουν και εκείνοι που μη έχοντας άλλη απασχόληση παίρνουν ένα περίπτερο, νομίζοντας ότι μπορεί να βγει εύκολα ένα μεροκάματο και εγκλωβίζονται. Μετά από λίγους μήνες, εξαφανίζονται αφήνοντας πίσω χρέη».
Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν επί δημαρχίας Αβραμόπουλου έγινε μια οργανωμένη προσπάθεια να αλλάξει η μορφή των περιπτέρων, υπήρχαν στην Αθήνα γύρω στα 1.200, λέει ο κ. Μάλλιος. Σήμερα, σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο Αθηναίων Γ.Χ. Αποστολόπουλο, έχουν απομείνει 641, εκ των οποίων τα 491 λειτουργούν από τους εν ζωή δικαιούχους του παλαιού καθεστώτος και τα υπόλοιπα 150 από συμβόλαια που παραμένουν σε ισχύ για περίπτερα όμως που έχουν περιέλθει στο δήμο.
Με βάση μνημονιακό νόμο, όλα τα περίπτερα περιέρχονται στην κατοχή των δήμων και από εκεί μοιράζονται οι θέσεις εν μέρει (30%) για κάλυψη αναγκών ευπαθών ομάδων (ΑΜΕΑ, πολύτεκνοι) και κατά το υπόλοιπο 70% με δημοπρασία. Πάντως, στο Δήμο Αθηναίων δεν έχει οργανωθεί μέχρι σήμερα καμία τέτοια δημοπρασία. Αντιθέτως, έχουν ξηλωθεί από το 2013 συνολικά 211 περίπτερα, με τη λογική ότι δεν υπήρχε εμπορικό ενδιαφέρον για τη λειτουργία τους και εμπόδιζαν την ελεύθερη διέλευση ή είχαν μετατραπεί σε ανθυγιεινές εστίες. Επίσης, σύμφωνα με τον κ. Αποστολόπουλο, υπάρχουν και 81 περίπτερα που έχουν περιέλθει στην κατοχή του Δήμου Αθηναίων αλλά παραμένουν κενά.
Το «Plan B» είχε την κωδική ονομασία «Plan Χ», είχε επικεφαλής τον Γιάνη Βαρουφάκη και προέβλεπε αναδιάρθωση των ομολόγων που είχε στην κατοχή της η ΕΚΤ και την ενεργοποίηση ενός παράλληλου συστήματος πληρωμών στην περίπτωση που η ομάδα Σόιμπλε επιχειρούσε να εξωθήσει την Ελλάδα σε έξοδο από την ευρωζώνη. H εισήγηση Βαρουφάκη προς τον πρωθυπουργό όταν αποφασίστηκε το δημοψήφισμα και έκλεισαν οι τράπεζες, ήταν η ενεργοποίηση του εν λόγω σχεδίου ως μέσου πίεσης. Η πρόταση δεν έγινε δεκτή και αντιθέτως ο Αλέξης Τσίπρας προέκρινε την πρόταση Δραγασάκη για εκτόνωση και συμφωνία. Αυτός είναι ο πυρήνας της βασικής αφήγησης του Γιάνη Βαρουφάκη για το επτάμηνο των δραματικών διαπραγματεύσεων στην Ευρώπη έως το δημοψήφισμα και τη συμφωνία της 13ης Ιουλίου – μιας αφήγησης, που έδωσε ο ίδιος χθες το βράδυ σε μια χειμαρρώδη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ. Ολόκληρη η συνέντευξη του Γ. Βαρουφάκη Τα βασικά σημεία αυτής της συνέντευξης:
Για τη σχέση του με τον πρωθυπουργό:
ΕΡΩΤΗΣΗ: Όταν αρχίσατε να μιλάτε με τον κ. Τσίπρα (το 2010) συμφωνούσατε σε όλα;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Ήταν ενδιαφέρουσα η συζήτηση, γιατί ήταν ξεκάθαρο ότι είχαμε μια διάσταση απόψεων όσο αφορά το θέμα της δραχμής, αλλά μου έκανε εντύπωση ότι πολύ σύντομα ότι η δεύτερη...
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εκείνος θεώρησε ότι η δραχμή είναι λογική διέξοδος.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Ότι είναι οπωσδήποτε κάτι το οποίο πρέπει να το σκεφτούμε. Αλλά πολύ σύντομα είδα μία σημαντική, αν θέλετε, ωρίμανση στη σκέψη του Αλέξη Τσίπρα, γιατί μετά είχαμε και άλλες συνομιλίες στη διάρκεια των 2 ετών που ακολούθησαν μέχρι τις εκλογές του 2012.
Για τη συνέντευξη Τύπου με τον Ντάισελμπλουμ:
ΕΡΩΤΗΣΗ: Θα μας πείτε τί ακριβώς συνέβη εκεί γιατί έχουμε ακούσει πολλές ερμηνείες, έχουμε ακούσε το «η ΤΡΟΪΚΑ τελείωσε», έχουμε ακούσει ότι... τί ακριβώς συνέβη;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Στη συνέντευξη τύπου είχαμε συμφωνήσει ότι...
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ξεκίνησε πολύ ομαλά.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Πολύ ομαλά, διότι ήταν συμφωνημένο ότι θα ξεκινήσει ομαλά. Είχα ελέγξει τί θα πεί, είχε ελέγξει τί θα πώ, γιατί πάρα πολύ σωστά, και είμαι χαρούμενος που έγινε αυτό, όλα πήγαν καλά μέχρι που ήρθε η ώρα, η στιγμή των ερωταπαντήσεων. Ένας Έλλην δημοσιογράφος μου έθεσε το ερώτημα τί θα κάνουμε την ΤΡΟΪΚΑ. Και έδωσα μια απάντηση που θεωρώ ότι ήταν ιδιαίτερα μετριοπαθής.
Και μού’κανε πολύ μεγάλη εντύπωση όταν μετά από αυτήν την ιδιαίτερα μετριοπαθή τοποθέτηση θύμωσε, σε βαθμό που ουσιαστικά τον οδήγησε να χάσει το επικοινωνιακό παιχνίδι, αρνήθηκε να μου δώσει το χέρι, έσκυψε στο αυτί μου και μου λέει «You just killed the Troika», «Μόλις σκότωσες την ΤΡΟΪΚΑ».
Για τις ηχογραφήσεις των Eurogroup
ΕΡΩΤΗΣΗ: Αντιλαμβάνομαι ότι εσείς έχετε ηχογραφήσει, να το πώ έτσι, όλα τα Eurogroups πλήν του πρώτου;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Ναι είναι αλήθεια και να σας πώ γιατί. .... Ήταν ηθική μου υποχρέωση ως ΥΠΟΙΚ μιας χώρας, η οποία βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού να μπορώ να απαντώ στα ερωτήματα του Πρωθυπουργού, των συναδέλφων στο Υπουργικό συμβούλιο, των βουλευτών και των δημ/φων στο τί είπε ποιός, πού, εφόσον κρίνω ότι πρέπει να το πώ.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Αυτά θα φάνουν σε κάποιο βιβλίο, κάπου αλλού, κάποια στιγμή;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Δε γνωρίζω να σας πώ, δεν έχω στόχο να τα χρησιμοποιήσω προς το παρόν.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Τά’χει ακούσει ο Πρωθυπουργός κάποια στιγμή όταν σας έλεγε τί ακριβώς έγινε;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Κοιτάξτε, όταν μετά τη Ρίγα, το Eurogroup εκείνο της 24ης Απριλίου, εμφανίστηκαν στον Τύπο όλα αυτά τα απίστευτα ρεπορτάζ για το δήθεν τί ειπώθηκε εναντίον μου, πρέπει να σας πώ ότι έδωσα στικάκια με την ηχογράφηση στα μέλη της πολιτικής ομάδας διαπραγμάτευσης. Αν τα άκουσαν ή δεν τα άκουσαν, δεν γνωρίζω. Αλλά εγώ τα κατέθεσα για να γνωρίζουν πολύ καλά τί ειπώθηκε, σε σχέση με αυτό που έλεγαν ότι ειπώθηκε.
Για το Plan X
ΕΡΩΤΗΣΗ: Τώρα, όμως επείδη είναι και ειδικότης σας η θεωρία παιγνίων και η διαπραγμάτευση, ξέρατε όπως λέτε πολύ σωστά, ότι μπορεί να γίνει το πράγμα πολύ σκληρό. Πώς ετοιμαστήκατε γι’αυτό;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Με δύο τρόπους.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Δηλαδή υπήρχε plan b, πραγματικό plan b όμως;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Υπήρχαν, εδώ πρέπει να υπάρξει ένας σημαντικός διαχωρισμός μεταξύ αυτό που αναφέρεται ως plan b, το οποίο εμείς το λέγαμε plan x.
ΕΡΩΤΗΣΗ: To plan x.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Ναί.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Υπήρχε κάποια ομάδα που είχε ευθύνη για το plan x ή ήταν; Ο επικεφαλής ήσασταν εσείς;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Επικεφαλής ήμουν εγώ.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Απλώς για να το καταλάβω, μου λέτε ότι υπήρχε ένας σχεδιασμός συγκεκριμένος.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Συγκεκριμένο. Το plan x, plan b πείτε το έτσι, ο λόγος που το έκανα x είναι γιατί η ΕΚΤ είχε ένα τέτοιο πράγμα.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Το plan z.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Το plan z, εμείς το είπαμε x. Τελείωσε το λατινικό αλφάβητο.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Αυτό ποσο συγκεκριμένο ήταν;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Αυτό ήταν το πλάνο στην περίπτωση που ο κος. Σόϊμπλε και άλλοι, όπως ο ΥΠΟΙΚ της Σλοβακίας, της Φινλανδίας, που συνεχώς απειλούσαν με εκπαραθύρωση της Ελλάδας από το ευρώ, όχι μόνο εμάς και τον κ. Βενιζέλο αν ρωτήσετε, φαντάζομαι έτσι θα σας πεί. Σε περίπτωση που παρανόμως προσπαθούσαν να μας εκδιώξουν, εκπαραθυρώσουν, πώς θα αντιδρούσαμε. Αυτό είναι το plan x.
ΕΡΩΤΗΣΗ.: Να τελειώσουμε με το θέμα του Plan X. Πόσο είχε προχωρήσει αυτό το σχέδιο και είχε δοθεί ποτέ η εντολή ενεργοποίησής του;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ.: Όχι, σε καμία περίπτωση. Σε καμία περίπτωση δεν δόθηκε.
ΕΡΩΤΗΣΗ.: Προέβλεπε φάρμακα, τρόφιμα … τι θα γινότανε με τα πετρέλαια και όλα αυτά;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Υπήρχε ένα κεφάλαιο για όλα αυτά τα μεγάλα ζητήματα. ... Η εντολή που είχα από τον πρωθυπουργό, ήταν να υπάρξει όσο το δυνατόν πιο εμπεριστατωμένη μελέτη όλων αυτών των ζητημάτων, χωρίς να ξεφύγει αυτό από τα 5-6 άτομα.
Για τα ρωσικά και κινεζικά κεφάλαια
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εγώ να σας ρωτήσω, αυτή η περίφημη ιστορία ότι θα βρισκόντουσαν ρωσικά ή κινεζικά κεφάλαια, είχε γίνει σοβαρή προσπάθεια και τί έγινε με αυτό;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Να σας απαντήσω. Έγινε προσπάθεια και αυτό δεν είναι κάτι το μεμπτό, δεν υπάρχει χώρα στην Ε.Ε. η οποία να μην προσπαθεί να βρεί πόρους όταν τους έχει ανάγκη (...)
ΕΡΩΤΗΣΗ: Τώρα όμως αυτά λεφτά για να τα δανειστούμε για να πληρωθούν οι κρατικές υποχρεώσεις καταλαβαίνω.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Μια χώρα η οποία δεν έχει πρόσβαση στις αγορές από το 2010 ουσιαστικά έχει υποχρέωση και το Υπουργείο Οικονομικών και ο Πρωθυπουργός να βρούν πρόσβαση σε πιθανές πηγές δανεισμού.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εκεί υπήρχε αρνητική απάντηση;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Κοιτάξτε, εγώ δεν είχα καμία απόλυτως επαφή με τη ρωσική διάσταση των πραγμάτων, με την οποία ήμουν ιδιαίτερα αρνητικός. Φαινόταν λάθος η οποιαδήποτε προσπάθεια να πάρουμε χρήματα από τον Βλάντιμιρ Πούτιν. Αν θέλετε μπορούμε να συζητήσουμε γιατί. Δεν νομίζω ότι έχει σημασία ...
ΕΡΩΤΗΣΗ: Οι Κινέζοι;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Η Κίνα είναι μία εντελώς διαφορετική περίπτωση. Αυτή η συμφωνία επήλθε, ανετράπη όμως, με ένα τηλεφώνημα από το Βερολίνο.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Στο Πεκίνο.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Στο Πεκίνο. Δε θα πώ περισσότερα τώρα κύριε Παπαχελά.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Είστε σίγουρος γι’αυτό;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Κοιτάξτε, όσο μπορεί κάποιος να είναι σίγουρος. Όσο πιστεύει στον Κινέζο πρωθυπουργό.
Για το «μεγάλο όπλο»
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Το βλέπαμε απ’την αρχή ότι το κυπριακό μοντέλο της ασφυξίας και της προσπάθειας να συνθηκολογήσουμε μέσα στην απειλή του κλεισίματος των τραπεζών θα το αντιμετωπίσουμε. Εάν μια κεντρική τράπεζα έρθει να σου κλείσει τις τράπεζες, ... έχεις κάθε δικαίωμα, έχεις υποχρέωση να απαντήσεις σε αυτό, σ’αυτήν την απίστευτη επιθετική κίνηση, λέγοντας ότι κοίταξε να δείς εσύ μού’κλεισες τις τράπεζες, εγώ δεν μπορώ όμως να αποπληρώσω τα ομόλογα τα οποία σου χρωστώ, είναι ελληνικού δικαίου, θα κάνω μία αναδιάρθρωση αυτών των ομολόγων, δε θα τα κουρέψω 55/35.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Θα βρίσκεσαι εκτός ευρω-συστήματος μετά.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Σε καμία περίπτωση. Γιατί; Ποιός το λέει αυτό;
ΕΡΩΤΗΣΗ: Aν δεν υπάρχει χρηματοδότης των ελληνικών τραπεζών πλέον; Αυτό είναι ο ομφάλιος λώρος.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Όχι, όχι δεν είναι έτσι, χάσατε την ακολουθία. Σε καμία περίπωση ούτε θα απειλούσα με αναδιάρθωση αυτών των ομολόγων ούτε θα την έκανα ως πρώτη κίνηση. Αν κλείναν τις τράπεζες, εαν σου αφαιρέσουν τη ρευστότητα, τότε έχεις σηματοδοτήσει ότι σε δεύτερο στάδιο, μια μέρα μετά, μια βδομάδα μετά, κουρεύεις αυτά τα ομόλογα ή τα στέλνεις στο 2042 που μας τό’ χανε κάνει. Και ξέρετε γιατί αυτό έχει σημασία κύριε Παπαχελά; Γιατί ήταν μεγάλο όπλο αυτό.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Τό’ χατε έτοιμο αυτό;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Ναί αυτό είναι μία υπογραφή Υπουργού, μία υπουργική απόφαση.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Δηλαδή είχατε έτοιμο το διάταγμα και τα πάντα;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Αυτό είναι θέμα μιας ώρας. Και ο κος Ντράγκι το ήξερε αυτό εξαρχής..
Για το Eurogroup στη Ρίγα
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Πρέπει να σας διαβεβαιώσω και έχω την ηχογράφηση αυτού, πως δεν υπήρξε ούτε μια κουβέντα εναντίον μου. Ήταν επίθεση έναντιον της Ελλάδας. Ποια ειναι η σημασία από ιστορικής πλευράς όσων ειπώθηκαν; Ας επικεντρωθούμε σε αυτά που έχουν σημασία. Πρώτον ήταν η πρώτη φορά που ο κος Τόμσεν εκπροσωπώντας το ΔΝΤ έκανε μια ιδιαίτερα απαισιόδοξη ανάλυση της ελληνικής οικονομίας .... Αντίστοιχα σκληροί ήταν και οι υπόλοιποι, όχι τόσο ο κος Ντράγκι και ο κος Μοσχοβισί, αλλά αυτό που έχει ενδιαφέρον ήταν το στήσιμο των υπόλοιπων υπουργών οικονομικών οι runners του κου Σόιμπλε, οι οποίοι ξεκινώντας από τον Σλοβάκο και τον Σλοβένο, οι οποίοι έθεσαν θέμα Grexit. Η απάντησή μου ήταν όσο πιο μετριοπαθής μπορούσε να είναι, θεωρώντας πως ...
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ο Γάλλος;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: ο Γάλλος δεν μπορώ να θυμηθώ, ίσως επειδή δεν είχε μεγάλη σημασία αυτό που είπε, δεν ήταν η 1η φορά άλλωστε, ο κος Σαπέν ποτέ δεν ήταν ακραίος, πάντα προσπαθούσε κάπως να κρατήσει τις ισορροπίες χωρίς να παίρνει θέση.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Δεν καθάρισε το παιχνίδι για εσάς:
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Ποτέ δεν έχει καθαρίσει το παιχνίδι ο κος Σαπέν, ποτέ δεν έχει καθαρίσει κανείς, γιατί θα ήταν γελοίο να καθαρίσει για εμάς. Το καλό τού να μην είσαι υπουργός οικονομικών είναι πως μπορείς να μιλήσει ανοιχτά. Στην δική μου τοποθέτηση, που πρέπει κάποια στιγμή να καταγράψω και όχι των άλλων, προσπάθησα να επαναθέσω την συζήτηση στο πλαίσιο του συμβιβασμού και του διαλόγου. Βγαίνοντας, μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ο συγκροτημένος τρόπος με τον οποίο είχε ειπωθεί.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Το βασικό όμως είναι ότι ο πρωθυπουργός μοιάζει να πείθεται από όλα αυτά και ουσιαστικά σας αφαιρεί τη διαπραγμάτευση.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Να το πω με τα δικά μου λόγια. Εκείνο το βράδυ που γύρισα από τη Ρίγα πήγα κατευθείαν από το αεροδρόμιο στο Μαξίμου. Καθίσαμε οι δυο μας και, δεν νομίζω να ενοχληθεί ο ίδιος που το αναφέρω. Του εξήγησα τι έγινε και του είπα “κοίτα Αλέξη ήλθα από το Τέξας για να βοηθήσω σε μια αυθεντική διαπραγμάτευση. Αν κρίνεις ότι δε βοηθώ και ότι έχω μαζέψει πάνω μου όλα τα πυρά και θα σε διευκόλυνε η απομάκρυνσή μου θα είμαι ο πρώτος που θα υποστηρίξω την απομάκρυνσή μου.” Απέρριψε μετά βδελυγμίας την παραίτηση και μάλιστα χρησιμοποίησε τη μεταφορά του ξηλωμένου πουλόβερ, λέγοντάς μου ότι αν γίνει αυτό θα ξηλωθεί το πουλόβερ, πάνε να χτυπήσουν εσένα, για να αποδυναμώσουν εμένα. Δε θα γίνει ποτέ αυτό, συνεχίζουμε. Δύο-τρείς μέρες μετά υπήρξε παρέμβαση Ντάϊσελμπλουμ, ο οποίος απαίτησε όχι τόσο την απομάκρυνσή μου όσο το να αναλάβει τη διαπραγμάτευση ο πρωθυπουργός ο ίδιος.
Για την πρώτη επιστολή παραίτησης
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: ήταν μια στιγμή που με έκανε να συγγράψω την πρώτη επιστολή παραίτησης. ... κάποια στιγμή ο Πρωθυπουργός είχε αποδεχθεί το στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος του 3,5% για την επόμενη δεκαετία, κάτι το οποίο είναι μακροοικονομικά αδύνατον, οδηγεί σε μια αναξιοπιστία τη χώρα. Γιατί δε θα καταφέρουμε να τον πετύχουμε.. Εάν πρσπαθήσουμε να το πετύχουμε θα συνθλίψουμε τον ιδιωτικό τομέα..... αυτό ήταν το σκεπτικό. Τόσο αντέχει η ελληνική οικονομία. Όταν το έμαθα, ότι αυτό δόθηκε πίσω από την πλάτη μου έθεσα το ερώτημα στον Πρωθυπουργό. Του είπα Αλέξη φαντάζομαι ότι ο λόγος που δεν με ρώτησες είναι πως ήξερες ότι θα πώ όχι. Και μου λέει προφανώς. Και του λέω καλά, εγώ είμαι αποδυναμωμένος επειδή δεν πιστευώ σε αυτό και πές ότι βάζεις κάποιον άλλον στη θέση μου. Τί περιμένεις ότι θα κερδίσεις, ποιό είναι το δούναι και λαβείν.
ΕΡΩΤΗΣΗ:Tί περίμενε; Το χρέος;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Ναί, μου λέει θα δώσουμε αυτό, για να πάρουμε το χρέος. Πραγματικά δεν έχω πολλά μαλλιά αλλά τότε τράβηξα αυτά που είχα...
Του είπα ότι είναι σαν να είσαι ψαράς και να ρίχνεις αίμα για να διώξεις τον καρχαρία. Γιατί δεν παρέδωσα εκείνη την παραίτηση; Πολύ απλά γιατί διέβλεπα οτι παρ’όλη την λανθασμένη παραχώρηση, δεν μας έδιναν συμφωνία. Ήθελαν την πλήρη κατάρρευση της κυβέρνησης, του ήθους μας, της Άνοιξης των Αθηνών..., ήθελαν τον εξευτελισμό του Αλέξη Τσίπρα και της κυβέρνησής μας. ‘Εκρινα λοιπόν ότι κάποια στιγμή ο Αλέξης Τσίπρας θα πεί ως εδώ. Και εκείνη τη στιγμή θα του ήμουν χρήσιμος και για το παράλληλο σύστημα πληρωμών, για το κούρεμα των ομολόγων.
Η απόφαση για το δημοψήφισμα
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Την επόμενη ημέρα, μετά από εκείνο το τελεσίγραφο που μου παρέδωσαν στο Eurogroup, που πρέπει να σας πώ, ήταν μια φρικιαστική στιγμή, διότι ο πρωθυπουργός μας, ουσιαστικά αγνοώντας τις δικές μου εισηγήσεις, είχε αποδεχθεί σχεδόν όλα. Και παρ’ όλα αυτά μας έδωσαν ένα κείμενο που αποτελείτο από τρία κεφάλαια που δεν άξιζε το χαρτί πάνω στο οποίο ήταν γραμμένο. Μέσα σε εκείνο το Eurogroup ο κ. Σόϊμπλε διεφώνησε με αυτό το κείμενο, είπε ο ίδιος δεν θα μπορούσε να το περάσει μέσα από την ομοσπονδιακή Βουλή.
Προς τιμήν του, ο κ. Σόϊμπλε σηκώθηκε και είπε δεν το δέχομαι. Θέτω το θέμα στην κα Λαγκάρντ και της λέω πιστεύετε ότι αυτό είναι βιώσιμο; Προσπάθησε στην αρχή να αμβλύνει τις εντυπώσεις, αλλά λέει στο τέλος, όχι δεν είναι Και τότε την διακόπτει ο κ. Ντάϊζελμπλουμ και μου θέτει ένα θέμα, μου λέει ή το αποδέχεσαι τώρα ή κλείνουν οι τράπεζές σου. Εκείνη τη στιγμή ήταν ένα θλιβερότατο θέαμα της Ευρώπης. Την άλλη μέρα ο κ. Τσίπρας μας μάζεψε στις 9 η ώρα το πρωί σε ένα conference room στο ξενοδοχείο, για να μας ανακοινώσει ότι αυτό δεν πάει άλλο και θα γυρίσει στην Αθήνα να προκηρύξει δημοψήφισμα.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εμένα μου έχουν πει ότι δεν σας το ανακοίνωσε εκείνη την στιγμή, ζήτησε την γνώμη σας, ότι υπήρξαν κάποιες αντιδράσεις από τον κ. Σαγιά.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: ‘Οχι δεν υπήρξαν αντιδράσεις από κανέναν. Και μάλιστα έδωσε εντολή να μείνουμε στις Βρυξέλλες εγώ και ο κ. Χουλιαράκης, εντολή να μην υπάρξει καμία συζήτηση για κανέναν έως ότου κάνει το κυβερνητικό συμβούλιο εκείνο το βράδυ, το οποίο ήταν ξεκάθαρο πως θα κάνει αυτό...’Οποιος σας έχει πεί κάτι αντίθετο, δεν είναι καλά πληροφορημένος ή ψεύδεται.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εκείνη την ώρα ξέρατε ότι θα κλείσουν οι τράπεζες;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Προφανώς. Προφανώς. Κοιτάτε, πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι γι’ αυτό γιατί αυτές ήταν πολύ σημαντικές στιγμές εκείνης της περιόδου. Πριν φτάσουμε σε αυτό το σημείο, πρέπει να σας πώ ότι με τις συνεχείς υποχωρήσεις χωρίς αντάλλαγμα, είχα πλησιάσει τον πρωθυπουργό και του είχα πεί, αν θέλεις να υποχωρήσεις, αν θέλεις να υποχωρήσεις, να συνθηκολογήσεις κάν’ το. Εγώ διαφωνώ, αλλά είσαι ο Πρωθυπουργός της χώρας. Αλλά καν’ το με μια έντιμη ομιλία προς τον ελληνικό λαό, βγές στην τηλεόραση. Μάλιστα του είχα ετοιμάσει έναν λόγο.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Εσείς περιμένατε ότι μόλις προκηρυχθεί το δημοψήφισμα πρώτον, οι αγορές θα αντιδρούσαν με πανικό, το οποίο δεν συνέβη, όπως ξέρουμε εκείνη τη Δευτέρα και δεύτερον ότι θα σας ερχόταν μια καλύτερη συμφωνία μέσα σε εκείνη την εβδομάδα. Αυτή δεν ήταν η προσδοκία;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Η προσδοκία μου ήταν ότι θα χρησιμοποιούσαμε το εργαλείο των 27 δισ. ομολόγων smp, ήταν η ειδοποιός διαφορά. ‘Εκρινα ότι μας κλείναν τις τράπεζες και αυτό δεν το ήθελε ο κ. Ντράγκι, πιέσθηκε να μας κόψει τον ΕΛΑ, ήταν σε δύσκολη θέση. ‘Εκρινα λοιπόν, ότι αν κάναμε αυτό που είχαμε αποφασίσει ως διαπραγματευτική ομάδα, ούτε καν να προχωρήσουμε σε αναδιάρθρωση ομολόγων αλλά να ανακοινώσουμε την αναδιάρθρωση αυτών των ομολόγων και ότι θα βάλουμε μπροστά το παράλληλο σύστημα πληρωμών, θεωρώ ότι εκείνη τη στιγμή Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη ...πριν το δημοψήφισμα θα υπήρχε η συζήτηση μεταξύ Μέρκελ και Ντράγκι, που περιμέναμε.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Πήγατε στον κ. Τσίπρα και του είπατε να ξεκινήσετε αυτόν τον σχεδιασμό;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Όχι μόνο στον κ. Τσίπρα, στην πολιτική ομάδα διαπραγμάτευσης και μειοψήφισα, ήμασταν τέσσερις εναντίον δύο. Μην με ρωτήσετε ποιοί ήταν οι τέσσερις και ποιοί ήταν οι δύο.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Μαζί σας ποιός ήταν ;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Δεν πρόκειται να σας πώ. Μπορείτε να φαντασθείτε.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Τέσσερις-δύο.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Τέσσερις - δύο.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Αυτό πότε έγινε;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Εκείνο το βράδυ που ξέραμε ότι θα κλείσουν οι τράπεζες, που ο κ Ντράγκι πήρε τηλέφωνο και μας είπε σας κλείνω τον ΕLΑ.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Η αντίδραση του Πρωθυπουργού εκείνη την ώρα;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Κοιτάξτε, θέλω να είμαστε ξεκάθαροι. ‘Ηταν πολύ δυσάρεστη στιγμή. ...Η ένταση, η θλίψη, ήταν τεράστια. Η αίσθηση της ευθύνης, πόσο μάλιστα ο ΠΘ, φαντασθείτε σε τί πίεση βρισκόταν ο ΠΘ της χώρας, ο δημοκρατικά εκλεγμένος ΠΘ της χώρας όταν οι Ευρωπαίοι εταίροι τον θέτουν ενώπιον ενός απαίσιου διλήμματος μεταξύ ενός αρμαγεδώνα, εκπαραθύρωση ενός συστήματος τραπεζικού κλειστού για πάντα ή την συνθηκολόγηση σε μια μόνιμη κρίση. Δεν είναι σωστό να κρίνουμε ελαφρά τη καρδία τον ΠΘ αυτή τη στιγμή. Μπορεί να διαφώνησα αλλά ήταν δύσκολες στιγμές.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Αλλά ο ίδιος τί περίμενε, αυτό προσπαθώ να καταλάβω.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: ‘Οταν εγώ έθεσα το θέμα, ότι είχαμε συμφωνήσει να κουρέψουμε τα ομόλογα και να θέσουμε σε ισχύ. Εκείνη την ημέρα το παράλληλο σύστημα πληρωμών, ο Πρωθυπουργός το σκέφθηκε, υπήρξε αρνητική αντίδραση πάνω στην πρότασή μου απο τον κ. Δραγασάκη , ο Πρωθυπουργός το σκέφτηκε πολύ συγκροτημένα και τον είδα να προβληματίζεται ιδιαίτερα για το τι θα έκανε και τελικά αποφάσισε να πάει με την εισήγηση του κ. Δραγασάκη και να απορρίψει τη δική μου. Όμως θέλω να ξέρετε, γιατί ακούγονται και γράφονται για ανεξέλεγκτους υπουργούς, ιδιωτικές πρωτοβουλίες στελεχών, όλη αυτήν την περίοδο, από τον Ιανουάριο ως τον Ιούλιο, η διαδικασία ήταν συντεταγμένη, συγκροτημένη. Βρισκόμασταν κάθε μέρα στο Μαξίμου. Όταν ήμασταν στην Ελλάδα, υπήρχαν εισηγήσεις κάποιες αρνητικές, κάποιες θετικές, αλλά υπήρχε συλλογική ευθύνη και τελικά ήταν απόφαση του Πρωθυπουργού. Για όλα τα ζητήματα, από την αρχή μέχρι την 5η Ιουλίου που ήμουν εγώ.
Για το βράδυ του δημοψηφίσματος
ΕΡΩΤΗΣΗ: Πείτε μας την εικόνα που αντικρίζετε εσείς μπαίνοντας στου Μαξίμου εκείνο το βράδυ, γιατί έχει μια ιστορική σημασία.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ Όταν μπήκα στο Μαξίμου πριν καν δω κανέναν, πριν συνειδητοποιήσω ότι είδα κάποιον, να αντιληφθώ ότι είδα κάποιον, ένιωσα μια ηλεκτρισμένη αρνητικά ατμόσφαιρα, όχι απέναντί μου αλλά, και απέναντι μου. Αλλά γενικότερα, η αναντιστοιχία του κλίματος του δρόμου με το Μαξίμου.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Δηλαδή υπήρχε φόβος ανησυχία;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Δεν μπορώ να σας πω ακριβώς. Ήταν ένα συναίσθημα το οποίο το ένιωσα. Ένιωσα πως μπήκα σε μια ηλεκτρισμένη, δυσάρεστη ατμόσφαιρα. Όταν αργότερα είδα τον Πρωθυπουργό, ήμασταν οι δυο μας και τον είδα σε μια συναισθηματική κατάσταση, ψυχολογική, που ήταν εντελώς αναντίστοιχη με αυτά που συνέβαιναν έξω. Μου εκδήλωσε την απόφασή του να συνθηκολογήσει, της αποδοχής αυτών που θα μας έδιναν, παίρνοντας.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Αυτό σας το είπε τόσο ξεκάθαρα;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Δεν θα σας πω τα λόγια και δεν υπάρχει λόγος, σημασία έχει ότι μου μετέφερε ξεκάθαρα την πρόθεσή του την επόμενη ημέρα να γίνει ένα συμβούλιο ώστε να μετατρέψει την δυναμική του δημοψηφίσματος σε μία συμφωνία.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Καταλάβατε, σας είπε, αντιληφθήκατε εάν είχε μιλήσει με τον πρόεδρο Ολάντ ή με κάποιον στην Ουάσινγκτον, που τον τρόμαξε;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Είχαμε μια μακρά συζήτηση, θα μου επιτρέψετε να μην αποκαλύψω ακριβώς τί είπαμε. Υπήρχε μια αίσθηση σε εμένα ότι ήθελε να με πείσει οτι δεν υπάρχει εναλλακτική, ότι μας έχουν εγκαταλείψει και σύντροφοί μας εντός της κυβέρνησης οι οποίοι θέλουν μια οικουμενική κυβέρνηση, η οποία μετατρέπει το όχι σε ναι, ουσιαστικά. Υπήρξε μια αίσθηση φόβου, υπήρξε μια αίσθηση παράδοσης. Μου ζήτησε να παραμείνω στην κυβέρνηση σε κάποιο άλλο πόστο.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Στο δικό σου μυαλό λύγισε, φοβήθηκε, ήταν θύμα μιας ιστορίας;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Θέλω να σας πω, επειδή αρνούμαι να μπαίνω στο μυαλό του άλλου και να ερμηνεύω τις σκέψεις του άλλου, θα σας πω κάτι που μου είπε ο ίδιος. Στο κείμενο αν θέλετε, αυτή η αναφορά αφορούσε ένα μεγάλο ψάρι έναν ξιφία, που έχει δαγκώσει το αγκίστρι αλλά είναι πολύ δυνατό για να το τραβήξει ο ψαράς έξω. Το τραβάνε το σχοινί, την πετονιά, τον αφήνουν, τον τραβάνε, τον αφήνουν ... μέχρι να κουραστεί αρκετά και κάποια στιγμή να τον τραβήξουν. Αυτή η παραβολή μου, απ’ τον ίδιο.
Ο προσωπικός απολογισμός
ΕΡΩΤΗΣΗ:Τώρα εδώ έγινε μια μεγάλη ζημιά στην ελληνική οικονομία και με τα capital controls και απο όλη αυτή την αναστάτωση. Και τελικά βρεθήκαμε σε μια απίστευτη κατάσταση, όπου ούτε δοκιμάστηκε η θεωρία παιγνίων να το πω έτσι. Και υπήρχε ένας συμβιβασμός που δεν ήταν πολύ διαφορετικός απο αυτόν που θα υπήρχε τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο. Εσείς προσωπικά νιώθετε μια ευθύνη γι’ αυτό;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Τεράστια ευθύνη, βεβαίως, απέτυχα. Στόχος μου ήταν να αναλάβω την διαπραγμάτευση, έτσι ώστε να υπάρξει μία έντιμη συμφωνία, σταθεροποίησης της ελληνικής κοινωνίας, ώστε να μπορούμε μετά να έχουμε διαφωνίες μεταξύ μας για το αν θα φορολογηθεί η εργασία το κεφάλαιο κτλ. Γιατί έτσι όπως είμαστε τώρα δεν υπάρχει καν περιθώριο διαφωνίας. Μεταξύ φιλελεύθερων, αριστερών, μαρξιστών κτλ. Αυτό το πράγμα που λέγεται ελληνική κοινωνική πολιτική οικονομία από το 2010 και μετά, δεν είναι βιώσιμο. Η ευθύνη είναι μεγάλη θα έκανα αρκετά πράγματα διαφορετικά. Αυτό που δεν θα έκανα διαφορετικό είναι η αποφασιστικότητα με την οποία πίστευα ότι θα έπρεπε να είχα μια σταθερή γραμμή... να μην βάζουμε καμία σταθερή, για το θέμα, διαπραγμάτευση του χρέους, της αναδιάρθρωσης στην βάση αυτών των swaps που είχαμε προτείνει, του χαμηλού πρωτογενούς πλεονάσματος, κάποιων βασικών παραμέτρων προστασίας κοινωνικών ομάδων και μετά σε όλα τα άλλα, θα έπρεπε να είμαστε απολύτως ελαστικοί. Το πρόβλημα είναι, κ. Παπαχελά, θα μου επιτρέψετε να σας πω ποια είναι η δική μου ερμηνεία για τον Σόιμπλε, για Ντάισεμπλουμ, για την Τρόικα, δεν θέλανε συμφωνία, εμείς θέλαμε συμφωνία. Ήμασταν έτοιμοι να κάνουμε πολύ μεγάλους συμβιβασμούς
ΕΡΩΤΗΣΗ: Γιατί δεν κάνατε; Τον Φεβρουάριο θα μπορούσατε να κάνετε μια πολύ καλύτερη συμφωνία.
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Δεν υπήρχε πιθανότητα.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Δεν σας την δίνανε;
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Θυμάστε τι σας είπα προηγουμένως; Ούτε μια σελίδα προτάσεων από την άλλη μεριά. Η κρίση μου είναι, ότι η ιστορία ξεκινάει απο τον Ιούνιο 2014, όταν ο κ. Σόιμπλε και κάποια κομβικά στοιχεία αν θέλετε της Τρόικας, έχασαν την εμπιστοσύνη τους στον κ. Σαμαρά. Ήξεραν ότι χρειάζεται ένα 3ο μνημόνιο, δεν εμπιστεύονταν μετά τις ευρωεκλογές ιδίως, παρά το δώρο της δήθεν εξόδου στις αγορές του Απριλίου είδαν ότι η ΝΔ δεν τράβαγε και αποφάσισαν να διακινδυνεύσουν με μια ανατροπή του κ. Σαμαρά ή να αφήσουν τον κ. Σαμαρά στην τύχη του, ώστε να εκλεγούμε εμείς και να γίνει αυτό που έγινε, να περάσει το 3ο μνημόνιο με 250 ψήφους. Δεν είναι καμία συνομωσία, αν το σκεφτείτε. Από την μεριά της τρόικας έχει λογική.
Τι του είπε ο Σόιμπλε για το πρόγραμμα
ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ: Έθεσα το ερώτημα στον κ. Σόιμπλε στην τελευταία μας συνάντηση και του λέω κάποια στιγμή, γιατί είχαμε καλή σχέση, προσωπική. Πέραν των μεγάλων αντιπαραθέσεων, του λέω κ. Σόιμπλε, για την ακρίβεια Βόλφγκανγκ, οι Υποικ έχουν μια παράδοση να μιλάνε στον ενικό. Μπορούμε μια στιγμή να βγάλουμε τα καπέλα μας, των Υποικ της Ελλάδος και της Γερμανίας; Είσαι στα πράγματα 40 χρόνια. Εγώ είμαι υπουργός βουλευτής 6 μήνες, θέλω μια προσωπική χάρη, να μου δώσεις συμβουλή - αυτό το πράγμα θα το υπέγραφες εσύ; Με δεδομένα της ελληνικής οικονομίας; Εάν το υπογράψω ενθουσιωδώς και βγούμε όλοι στην κυβέρνηση να προσπαθήσουμε να το εφαρμόσουμε. Υπάρχει πιθανότητα σε 6 μήνες, 12 μήνες να μην ξαναβρεθούμε πάλι στα ίδια. Και μου είπε κάτι συγκλονιστικό, δεν θα το υπέγραφα. Σαν πατριώτης.
Μια μικρή λαϊκή αγορά έχει στηθεί μπροστά από το υπουργείο Εργασίας από αγρότες-παραγωγούς, οι οποίοι αντιδρούν στην αύξηση των εισφορών τους και στη διάλυση του ΟΓΑ, όπως υποστηρίζουν.
Η πρωτοβουλία αυτή της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Παραγωγών Λαϊκών Αγορών έχει συμβολικό χαρακτήρα και τα προϊόντα συνολικά τριών τόνων που έχουν στήσει στους πάγκους θα μοιραστούν δωρεάν στους περαστικούς.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Παντελής Μόσχος μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ δήλωσε ότι «μαζί με τους αγρότες που σήμερα βγαίνουν με τα τρακτέρ στους δρόμους ζητάμε να μην προχωρήσει η αύξηση των εισφορών για να μην καταστραφούμε».
Ένταση επικράτησε με την αστυνομία την ώρα που προσπαθούσαν οι παραγωγοί να στήσουν τους πάγκους, ωστόσο έληξε χωρίς να υπάρξει κάποια συνέχεια.
Αυτή τη στιγμή παραμένουν έξω από το υπουργείο, ενώ ορίστηκε συνάντηση για αύριο το μεσημέρι με τον υπουργό Εργασίας Γιώργο Κατρούγκαλο.
Βόμβα στο συνταξιοδοτικό του Δημοσίου βάζει ο υπαλληλικός κώδικας που οδηγεί τους 60άρηδες με 35ετία στην υποχρεωτική έξοδο ακόμη και αν δεν θέλουν να συνταξιοδοτηθούν, βλέποντας τις μεγάλες μειώσεις άνω του 23% που φέρνει το νέο ασφαλιστικό από το 2016.
Την πόρτα της υποχρεωτικής εξόδου -ακόμη και αν δεν θέλουν να αποχωρήσουν- αντικρίζουν χιλιάδες υπάλληλοι που έκλεισαν ή κλείνουν φέτος και τα επόμενα έτη το 60ό έτος με 35ετία.
Για αυτούς το νέο ασφαλιστικό μετατρέπεται σε «δίκοπο μαχαίρι», καθώς θα αναγκαστούν να συνταξιοδοτηθούν παρά τη θέλησή τους και να υποστούν μειώσεις συντάξεων πάνω από 23%, με το σχέδιο της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μόνο για το 2016 ο αριθμός των υποχρεωτικών συνταξιοδοτήσεων με αυτοδίκαιη απόλυση από το Δημόσιο θα ξεπεράσει τις 3.000, ενώ θα βαίνει αυξανόμενος -και ξεπερνά τους 15.000- για τα επόμενα έτη.
Οι εν λόγω υπάλληλοι -όπως και η πλειονότητα σχεδόν των δημοσίων υπαλλήλων-, παρότι μπορούσαν να αποχωρήσουν πριν από το νέο ασφαλιστικό, εντούτοις ανέστειλαν την έξοδό τους, καθώς αποδείχθηκε ασύμφορη λόγω της αλλαγής στον τρόπο υπολογισμού της σύνταξής τους.
Η δυνατότητα παραμονής τους όμως προσκρούει στο άρθρο 155 του υπαλληλικού κώδικα που προβλέπει ότι ένας δημόσιος υπάλληλος απολύεται αυτοδικαίως από την υπηρεσία του όταν συμπληρώσει το 60ό έτος και έχει 35 έτη αμιγούς δημόσιας υπηρεσίας.
Η διάταξη αυτή, όπως αναφέρουν στελέχη του Δημοσίου, θα έπρεπε να τροποποιηθεί όταν αυξήθηκαν τα όρια ηλικίας και να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, ώστε η αυτοδίκαιη απόλυση των μόνιμων υπαλλήλων να προβλέπεται στο 62ο έτος (αντί 60) και με 40 (αντί 35) έτη υπηρεσίας.
Η κυβέρνηση, παρότι είχε ενημερωθεί για την ανάγκη τροποποίησης του άρθρου 155 όταν ψηφιζόταν ο μνημονιακός νόμος 4336/15 που αύξησε τα όρια ηλικίας, εντούτοις δεν προχώρησε στην τροποποίησή του, αδειάζοντας έτσι χιλιάδες υπαλλήλους που είχαν αποφασίσει να παραμείνουν στην υπηρεσία τους και πέραν των 60 ετών προκειμένου να μην υποστούν τις μειώσεις που φέρνει το νέο ασφαλιστικό στις συντάξεις τους.
Ηδη πολλά υψηλόβαθμα αλλά και χαμηλόβαθμα στελέχη του Δημοσίου που περίμεναν την αλλαγή του υπαλληλικού κώδικα βρίσκονται τώρα στον αέρα, καθώς μετρά αντίστροφα ο χρόνος της υποχρεωτικής τους εξόδου από το Δημόσιο με άγριο τσεκούρωμα στις συντάξεις.
Στην ίδια μοίρα μπαίνουν και χιλιάδες υπάλληλοι οι οποίοι αποφάσισαν να παραμείνουν στο Δημόσιο υπό το φόβο των νέων περικοπών.
Αν δεν αλλάξει όμως ο υπαλληλικός κώδικας και πιάσουν το 60ό έτος με 35ετία στα επόμενα έτη θα συνταξιοδοτηθούν υποχρεωτικά, με ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις σε σύγκριση με όσους φεύγουν το 2016.
Σε αναμμένα κάρβουνα κάθονται και όσοι συμπλήρωσαν τις προϋποθέσεις εξόδου το 2015 σε μικρότερη ηλικία (58), αλλά ανέστειλαν τη συνταξιοδότησή τους ποντάροντας ότι η υποσχόμενη από την κυβέρνηση αλλαγή του υπαλληλικού κώδικα θα παρέτεινε τον εργασιακό τους βίο ως το 62ο έτος και στην ουσία θα μετρίαζαν τις απώλειες στη σύνταξη από το μισθό που θα είχαν μέχρι να απολυθούν από το Δημόσιο.
Περισσότερο απ’ όλους θίγονται όσοι κατέχουν θέσεις ευθύνης και λαμβάνουν το αντίστοιχο επίδομα που φτάνει και στα 700 ευρώ το μήνα. Επίσης πλήττονται υπάλληλοι υπουργείων (όπως του Οικονομικών) που συνεχίζουν να λαμβάνουν ως προσωπική διαφορά στο βασικό τους μισθό διάφορα «κλαδικά» επιδόματα που προέβλεπε το παλιό μισθολόγιο. Με την αυτοδίκαιη απόλυσή τους όμως, μόλις πατήσουν τα 60 και κλείσουν 35 έτη υπηρεσίας, δεν είναι μόνο ότι θα χάσουν τις υψηλότερες έναντι άλλων υπαλλήλων αποδοχές τους, αλλά όσοι φύγουν υποχρεωτικά φέτος και τα επόμενα έτη θα συνταξιοδοτηθούν με πολύ μικρότερες συντάξεις.
