Όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα «Guardian», η προσπάθεια της Άγκυρας να προσελκύσει τουρίστες με μια διαφημιστική καμπάνια, υπό τον τίτλο «TurkAegean» και φόντο ιστορικές ελληνικές τοποθεσίες και τον ήχο του μπουζουκιού, έχει προκαλέσει οργή και αμηχανία στην Αθήνα.
Με τις δυτικές ακτές της να εκτείνονται στο Αιγαίο, η Τουρκία θεωρεί ότι έφτασε η ώρα να σταματήσει να συνδέει την περιοχή αποκλειστικά με την Ελλάδα. Τον περασμένο Δεκέμβριο, υπέβαλε αίτημα στο γραφείο πνευματικής ιδιοκτησίας της ΕΕ για το εμπορικό σήμα «TurkAegean».
Η έγκριση της αίτησης, που δόθηκε στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα, ήταν κάτι ξαφνικό για τους Έλληνες πολιτικούς. «Κάποιοι… πολύ απλά, δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους», δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης. Εν μέσω έντονων αντιδράσεων για τον σφετερισμό του πολιτισμού τους, οι Έλληνες αξιωματούχοι πέρασαν στην επίθεση. «Προφανώς η κυβέρνηση θα εξαντλήσει κάθε νομική δυνατότητα για να αντιμετωπίσει αυτή την εξέλιξη», υποστήριξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στους έκπληκτους δημοσιογράφους στο τέλος της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη.
Με το αρχαιοελληνικό του όνομα που προέρχεται από τον Αιγέα, τον πατέρα του μυθικού βασιλιά Θησέα που ίδρυσε την Αθήνα, η ελληνική κληρονομιά του Αιγαίου σπάνια αμφισβητήθηκε – ακόμα κι αν οι δύο αντίπαλοι του ΝΑΤΟ διασταυρώνουν τα ξίφη τους εδώ και χρόνια για ζητήματα εδαφικής κυριαρχίας στα θαλάσσια ύδατα της περιοχής.
Καθώς οι τουρκικές διεκδικήσεις αυξάνονται στην περιοχή, ο Έλληνας αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μαργαρίτης Σχοινάς, ζήτησε να αναθεωρηθεί η απόφαση. Σε μια λακωνική επιστολή προς τον Τιερί Μπρετόν, ευρωπαίο επίτροπο για την Εσωτερική Αγορά, ο Σχοινάς επέπληξε το όργανο της ΕΕ επειδή δεν δημοσιοποίησε σωστά το αίτημα της Άγκυρας να χρησιμοποιήσει τον όρο στην τουριστική εκστρατεία.
Το σλόγκαν «ΤurkAgean», που κυριαρχεί στη διαφήμιση, με την Τουρκία να το έχει επίσης χαρακτηρίσει σαν «ακτογραμμή της ευτυχίας», έχει τις τελευταίες ημέρες εξοργίσει περισσότερο τους Έλληνες. «Το TurkAgean» είναι μια από τις πιο εκλεκτές περιοχές που έχει να προσφέρει η Τουρκία», δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Μεχμέτ Νούρι Ερσόι, στους «Financial Times», αναφερόμενος σε μια περιοχή με ερείπια που περιλαμβάνει την αρχαία Τροία και το λιμάνι της Εφέσου. «Μία περιοχή που κάποτε θεωρούνταν από τους Έλληνες ως το σημαντικότερο εμπορικό κέντρο στη Μεσόγειο», πρόσθεσε. «Μπορεί να υπερηφανεύεται για ακτές με καταγάλανα νερά, πολυάριθμες ιστορικές τοποθεσίες που χρονολογούνται από τον δεύτερο αιώνα π.Χ. και ειδυλλιακές παραλίες για να απολαύσετε τον ήλιο που ακτινοβολεί».
Οι υποστηρικτές της προσέγγισης επισημαίνουν ότι το σλόγκαν «TurkAegean» καθιστά σαφές το εξής: ότι, από την εντυπωσιακή ακτογραμμή μέχρι τη μουσική και το φαγητό, οι δύο χώρες έχουν περισσότερα κοινά από όσα θα ήθελαν να πιστέψουν, όπως σχολιάζει το βρετανικό δημοσίευμα.
Το ζήτημα αυτό έρχεται καθώς αυξάνονται οι εντάσεις μεταξύ των ιστορικών εχθρών - όπως χαρακτηρίζει ο Guardian την Ελλάδα και την Τουρκία- για τις αντιτιθέμενες διεκδικήσεις τους στο Αιγαίο Πέλαγος, την εξόρυξη ορυκτών πόρων στην ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η επικοινωνία μέσω της διπλωματικής οδού έχει καταρρεύσει. Μέχρι την Παρασκευή, οι ελπίδες για άμβλυνση των εντάσεων στον απόηχο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ της Μαδρίτης είχαν εξασθενήσει δραματικά, αφού ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επανέλαβε ότι δεν θα συναντούσε τον Μητσοτάκη μέχρι να «συμμαζευτεί».
Τον Μάιο, ο Ερντογάν ανακοίνωσε ότι θα διακόψει τις σχέσεις με τον Μητσοτάκη, αφού ο Έλληνας ηγέτης κάλεσε την Ουάσιγκτον να μην πουλήσει μαχητικά F-16 στην Τουρκία κατά τη διάρκεια ομιλίας του ενώπιον του αμερικανικού Κογκρέσου.
Η Άγκυρα έχει κατηγορήσει την Αθήνα ότι σκοπίμως στρατιωτικοποιεί νησιά κοντά στις τουρκικές ακτές κατά παράβαση των διεθνών συνθηκών. Σε μια κίνηση που πυροδότησε περαιτέρω ανησυχίες μεταξύ των διπλωματών της ΕΕ που εδρεύουν στην Αθήνα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, προειδοποίησε τον περασμένο μήνα ότι η Τουρκία θα αμφισβητήσει το καθεστώς των ανατολικών νησιών της Ελλάδας εάν δεν αποσυρθούν τα στρατεύματα.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό της στο δικό της έδαφος, σημειώνοντας τις επαναλαμβανόμενες αεροπορικές εισβολές από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη και τη μακροχρόνια απειλή πολέμου της Άγκυρας σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών υδάτων.
Ο Ερντογάν έχει επανειλημμένως επικαλεστεί τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1919-22, ο οποίος κατέληξε σε στρατιωτική ήττα για την Αθήνα, λέγοντας ότι, 100 χρόνια μετά, η Ελλάδα δεν θα πρέπει να οδηγείται προς έναν αγώνα για τον οποίο θα «μετανιώσει ξανά». Την ίδια ώρα, Έλληνες πολιτικοί υποστηρίζουν ότι η εκστρατεία της Άγκυρας στο «TurkAegean» πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της στρατηγικής που ακολουθεί ο Τούρκος πρόεδρος, ενόψει των εκλογών του 2023.
«Δεν είναι απλώς μια αθώα διαφήμιση, αλλά ένα άλλο επιχείρημα που χρησιμοποιείται για να αμφισβητηθεί τελικά η κυριαρχία μας στα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο και τα δικαιώματά μας στις θαλάσσιες οικονομικές ζώνες», δήλωσε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών και αριστερός βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Κατρούγκαλος. «Αν απλώς έλεγαν ότι έχουν ακτογραμμή στο Αιγαίο, αυτό, φυσικά, είναι γεωγραφικά σωστό. Αλλά ο όρος υπονοεί, ως απόρροια της προπαγάνδας τους, ότι όλο ή το μεγαλύτερο μέρος του Αιγαίου είναι τουρκικό και αυτό είναι σαφώς λάθος», πρόσθεσε.
Με την Ελλάδα να αντιμετωπίζει επίσης την προοπτική εκλογών από τον Σεπτέμβριο, οι αναλυτές δεν έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο οι εντάσεις να εξελιχθούν σε στρατιωτική σύγκρουση είτε εσκεμμένα είτε τυχαία, όπως αναφέρει η εφημερίδα «Guardian». «Υπήρξε μια πολύ επιθετική, σχεδόν αποκαλυπτική αναβάθμιση των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο», δήλωσε ο Κωνσταντίνος Φίλης, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Αμερικανικό Κολέγιο. «Είναι σαν η Τουρκία να προετοιμάζει την διεθνή κοινότητα για ό,τι μπορεί να την περιμένει».
protothema
